Eusko Legebiltzarra

Eraberritzea

Lekua: Gasteiz, Araba
Urtea: 2026
Mota: Ikasketa-proiektua · Proiektu express
Taldea: Jon Martinez, Laura López, Elene Iturralde, Gartzea Zaldua

Azalpena

Eusko Legebiltzarraren eraikin historikoaren eraberritzea Gasteizen: fatxadari eutsi, barnealdea hustu eta hiriari eta herritarrei irekitako gorputz berri bat sartu dugu, zelosia jarraitu batez jantzia.

Eusko Legebiltzarraren eraberritzea lehiaketa gisa planteatutako proiektu express bat izan zen, 2026ko irailean: taldean egin genuen lan —Jon Martinez, Laura López, Elene Iturralde eta ni— eta oso denbora gutxian. Gakoak argiak ziren: eraikina hirira eta herritarrei ireki, azalera erabilgarria handitu, gaur egungo estandarretara egokitu, eta monumentaltasun apala eta goxotasuna bilatu.

Abiapuntua «iraganaren azala, orainaren taupada» ideia izan zen. Kanpotik, eraikin historikoaren izaera instituzionalari eusten diogu; barrutik, egitura osoa hustu eta berriz pentsatu dugu gizarte garaikidearen eta gardentasun demokratikoaren erronkei erantzuteko. «Box in a box» estrategiaren bidez fatxada historikoa maskor babesle gisa geratzen da, eta gorputz berria kanpo-lerrotik metro batzuk atzeratzen da.

Bi geruzen arteko hutsartean azal bikoitz iragazkor bat sortzen da: perimetro osoa biltzen duen zelosia jarraitua. Karga termikoa kontrolatzeaz gain, botere publikoaren iragazkortasunaren metafora da, barne-gardentasunaren eta kanpo-duintasunaren arteko mintz moderatzailea. Barruan, programa patio zentral baten inguruan antolatzen da, eta patioak eraikinari grabitate-zentro argi bat ematen dio.

Proiektuaren erabakiak

01
Hirira irekitako eraikina
Jarduera publiko eta instituzional nagusia beheko solairuan dago: prentsa-aretoa, administrazio orokorra, erregistroa, kafetegia eta osoko bilkura-aretoa. Altuera bikoitzeko espazio horiek guztiak atari monumental batek josten ditu, topagune zibiko gisa, eta herritarren eta ordezkarien arteko muga lausotzen du.
02
Kaxa bat kaxaren barruan
Fatxada historikoa maskor babesle gisa mantentzen da, eta gorputz berria kanpo-lerrotik metro batzuk atzeratzen da. Barne-egitura osoa hustu eta berriz pentsatu dugunez, azalera erabilgarria handitu eta eraikina gaur egungo estandarretara egokitu ahal izan dugu, kanpoko itxurari eutsiz.
03
Azal iragazkorra
Bi geruzen arteko hutsartean zelosia jarraitu bat dago, perimetro osoan. Karga termikoaren kontrol bioklimatikoa ematen du, eta metafora bat ere bada: botere publikoaren iragazkortasuna, barne-gardentasunaren eta kanpo-duintasunaren arteko mintza. 1:50eko xehetasunean, tarteak landaredia ere hartzen du.
04
Patio bat eta argi naturala
Programa osoa patio zentral monumental baten inguruan antolatzen da, eta patioak grabitate-zentro argi bat ezartzen du. Antolaketak modulazio bat jarraitzen du, argi naturala lantaldeen artean ahalik eta hobekien zabaltzeko.
05
Solairu bakoitza, jarduera bat
Beheko solairua hiritartasunarentzat eta eztabaida publikoarentzat da. 2. eta 3. solairuek lan parlamentarioa hartzen dute: alderdi politikoen egoitzak eta bulegoak. 4. solairua kontsentsuarentzat eta irekierarentzat da: batzar-gelak.
06
Terraza bat hiriari begira
Goiko mailan batzar-gelak patio zentralaren perimetroa jarraitzen du, baina solairu osoa okupatu gabe. Libre geratzen den azalerak terraza handi bat sortzen du: hiri-paisaiarekiko begiratoki irekia, eta tentsio politikoetatik at gogoeta lasairako espazioa.
07
Monumentaltasun apala, goxotasuna
Instituzioak bere duintasuna behar du, baina ez distantzia. Osoko bilkura-aretoa zurez eta zelosiak iragaztatutako argiz jantzi dugu, eta atariak eskala handia du baina ez da hotza: monumentaltasun apala eta goxotasuna bilatu ditugu.